Nếu xe điện của bạn vừa va gầm mạnh vào nắp cống hay ổ gà, đừng vội coi là chuyện nhỏ. Pin nằm ngay dưới sàn, và một cú va có thể không gây hậu quả ngay mà để lại tổn thương âm thầm bên trong.
Phần lớn ô tô điện hiện nay đặt bộ pin dạng tấm phẳng dưới sàn, trải gần hết khoảng giữa hai trục bánh. Cách bố trí này giúp hạ trọng tâm, rộng cabin, nhưng cũng biến pin thành bộ phận gần mặt đường nhất. Một nắp cống bị bật, cục đá sắc hay mép ổ gà sâu đều có thể chạm thẳng vào vỏ pin.
Vỏ pin thường làm bằng nhôm hoặc thép, có tấm che gầm và được thiết kế chịu va đập ở mức nhất định. Điều đáng lo là khi lực đủ lớn làm móp vỏ, các cell pin bên trong có thể bị ép biến dạng. Cell hỏng có thể chập mạch bên trong và nóng dần lên, đôi khi sau nhiều giờ, thậm chí vài ngày mới bộc lộ.
Dấu hiệu pin có thể đã bị tổn thương
Không phải cú va nào cũng làm hỏng pin. Nhưng bạn nên để ý kỹ nếu gặp một trong các dấu hiệu sau.
Tiếng va kim loại lớn dưới sàn, cảm giác xe bị nảy hoặc giật mạnh khi qua nắp cống, ổ gà. Đây là lúc nên dừng lại kiểm tra thay vì đi tiếp như không có chuyện gì.
Màn hình báo lỗi hệ thống pin, hệ thống điện cao áp hoặc yêu cầu đưa xe đến xưởng. Hệ thống quản lý pin theo dõi điện áp, nhiệt độ từng nhóm cell, nên cảnh báo xuất hiện ngay sau cú va là tín hiệu không được bỏ qua.
Mùi khét, mùi ngọt lạ, khói mỏng bốc lên từ gầm, tiếng xì hoặc lách tách. Đây là các dấu hiệu nguy hiểm nhất.
Quãng đường còn lại tụt nhanh bất thường, xe báo giới hạn công suất, hoặc có chất lỏng rỉ dưới gầm sau khi đỗ. Nhiều mẫu xe làm mát pin bằng dung dịch, nên vết rỉ có thể là đường làm mát bị nứt.
Chủ xe nên làm gì ngay
Bước đầu tiên là tìm chỗ an toàn dừng xe, bật đèn cảnh báo. Nếu thấy khói, mùi khét hoặc tiếng lạ từ gầm, hãy tắt xe, đưa mọi người ra ngoài, đứng cách xa và gọi cứu hỏa 114. Đám cháy pin lithium tỏa khí độc và rất khó dập, không nên tự xử lý bằng bình chữa cháy mini.
Nếu không có dấu hiệu nguy hiểm, hãy chụp ảnh vị trí va chạm, nắp cống hoặc ổ gà, và gầm xe nếu nhìn được. Những tấm ảnh này cần cho việc làm việc với hãng và bảo hiểm sau này.
Tiếp theo, liên hệ tổng đài cứu hộ của hãng hoặc đại lý để được hướng dẫn. Tùy mức độ, kỹ thuật viên có thể cho phép chạy chậm về xưởng hoặc yêu cầu kéo xe. Tại xưởng, xe sẽ được nâng lên kiểm tra vỏ pin, đọc lỗi hệ thống và đo cách điện của hệ thống cao áp.
Trong lúc chờ kiểm tra, không nên sạc xe. Nên đỗ xe ngoài trời, cách xa nhà và các xe khác, thay vì đỗ trong hầm hay gara kín. Đây là cách phòng xa vì rủi ro cháy từ cell hỏng có thể xuất hiện chậm.
Một lưu ý về chi phí: nhiều hãng loại trừ hư hỏng do tác động ngoại lực khỏi điều khoản bảo hành pin. Hãy đọc kỹ sổ bảo hành và kiểm tra gói bảo hiểm vật chất xe có chi trả cho hư hỏng gầm, pin hay không, vì chi phí sửa hoặc thay pin có thể chiếm phần lớn giá trị xe.
Lái thế nào để pin ít bị va
Quan sát mặt đường từ xa và tránh đè bánh hoặc để gầm xe đi ngang qua nắp cống bị cập kênh, lồi lõm, thiếu nắp. Với ổ gà sâu, gờ giảm tốc cao hay đường đất đá, hãy giảm tốc thật chậm, càng chậm càng ít lực dội lên gầm.
Cẩn thận hơn khi xe chở đủ người, chở nặng, vì khoảng sáng gầm thực tế sẽ thấp hơn thông số hãng công bố. Hạn chế đi vào đường ngập không nhìn thấy mặt đường, nơi nắp cống có thể đã bị nước đẩy bật.
Một số chủ xe tự lắp tấm ốp gầm bằng kim loại để bảo vệ pin. Trước khi làm, hãy hỏi ý kiến đại lý chính hãng. Lắp sai có thể chạm vào cảm biến, cản trở tản nhiệt, phải tháo ra khi sửa pin, còn loại có lỗ dễ kẹt đất đá.
Sai lầm hay gặp nhất là thấy xe vẫn chạy bình thường sau cú va mạnh nên đi tiếp, rồi sạc qua đêm trong gara như mọi ngày. Với ô tô điện, một lần đưa xe lên cầu nâng kiểm tra gầm sau cú va nặng luôn rẻ hơn rủi ro phải gánh nếu cell pin đã bị tổn thương.
• Xem thêm: Túi khí không bung dù xe hư nặng: 3 trường hợp thường gặp và những gì chủ xe nên tự kiểm tra
