General Motors đồng ý trả 220 triệu USD để khép lại cáo buộc của tổng chưởng lý 35 bang Mỹ và Đặc khu Columbia, rằng hãng đã bán dữ liệu lái xe và vị trí của hàng triệu tài xế cho các công ty môi giới dữ liệu, để rồi những con số ấy đến tay hãng bảo hiểm.
Thoả thuận được công bố ngày 29/10, do Washington và Oregon đồng dẫn đầu liên minh. Tâm điểm là Smart Driver, chương trình GM chạy từ năm 2016 đến 2024 và quảng bá như một công cụ giúp lái xe an toàn hơn. Nhiều người tham gia thông qua OnStar, dịch vụ kết nối có mặt trên xe Chevrolet, Buick, GMC và Cadillac.
Theo các bang, thứ Smart Driver ghi lại chi tiết hơn nhiều chủ xe tưởng: vị trí chính xác, những lần phanh gấp, chạy quá tốc độ, lái xe lúc khuya. Dữ liệu được bán cho LexisNexis và Verisk, hai công ty môi giới dữ liệu, rồi được dùng để lập hồ sơ người lái. Một số hãng bảo hiểm dựa vào đó để tính phí, có trường hợp tăng phí hoặc từ chối bảo hiểm, trong khi tài xế không hề biết vì sao. Các cơ quan điều tra còn cho biết ứng dụng OnStar từng báo với hơn 370.000 tài xế rằng họ không tham gia Smart Driver, trong lúc dữ liệu của họ vẫn bị thu và bán.
GM phải xin phép trước khi thu dữ liệu
Ngoài khoản tiền, trong đó Washington nhận 12,3 triệu USD, GM phải xin sự đồng ý rõ ràng của người lái trước khi thu hoặc chia sẻ dữ liệu lái xe và vị trí, hạn chế lượng dữ liệu thu thập và duy trì một chương trình bảo mật dữ liệu toàn diện. Phía GM cho biết thoả thuận liên quan tới Smart Driver, một sản phẩm hãng đã dừng từ năm 2024, và củng cố những bước hãng đã làm để tăng cường quyền riêng tư.
Đây không phải lần đầu GM trả giá cho chuyện này. Vụ việc bị phơi ra từ cuộc điều tra của The New York Times tháng 3/2024. Tháng 1/2025, Uỷ ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cấm GM chia sẻ dữ liệu vị trí và hành vi lái xe với các cơ quan báo cáo tín dụng tiêu dùng trong 5 năm. Tháng 5/2026, GM trả thêm 12,75 triệu USD để dàn xếp với California, và một vụ kiện riêng ở Texas vẫn đang tiếp diễn.
Chủ xe kết nối ở Việt Nam nên để ý gì
Xe bán ở Việt Nam ngày càng có ứng dụng kết nối đi kèm, từ xem vị trí, mở khoá từ xa đến chấm điểm thói quen lái. Mỗi tính năng như vậy đều cần dữ liệu, và câu chuyện của GM cho thấy dữ liệu có thể đi xa hơn chiếc xe. Việt Nam đã có Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiệu lực từ đầu năm 2026, nhưng người dùng vẫn nên tự kiểm tra: khi cài ứng dụng của hãng, đọc mục quyền riêng tư, tắt chia sẻ với bên thứ ba nếu không cần, và hỏi thẳng đại lý dữ liệu lái xe được lưu ở đâu, ai được dùng.
Một tính năng gắn mác “lái an toàn” không có nghĩa dữ liệu của nó chỉ phục vụ sự an toàn của người lái. Với GM, cái giá của bài học ấy đã lên tới hơn 230 triệu USD.
• Xem thêm: Google phát triển hệ điều hành mã nguồn mở cho xe ôtô
