Từ hẻm hay đường nhánh ra đường chính, bạn phải giảm tốc, dừng lại nếu cần và nhường cho mọi xe đang chạy trên đường chính, dù xe đó tới từ bên trái hay bên phải. Ô tô bỏ qua bước này có thể bị phạt 4–6 triệu đồng, xe máy 2–3 triệu đồng, kèm trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
Luật nói gì
Quy tắc nằm ở khoản 1 Điều 22 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Khi đến gần nơi đường giao nhau, người lái phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường. Tại chỗ đường nhánh gặp đường chính, xe đi từ đường nhánh phải nhường xe đi trên đường chính, bất kể xe đó tới từ hướng nào.
Cụm “bất kể hướng nào” là chỗ nhiều người hiểu sai. Quy tắc nhường xe đến từ bên phải chỉ áp dụng ở nơi giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến, khi hai đường ngang hàng nhau. Còn khi bạn từ hẻm nhô ra, xe trên đường lớn luôn được đi trước, kể cả khi nó chạy tới từ phía bên trái bạn.
Luật không định nghĩa riêng thế nào là đường chính, đường nhánh. Cách hiểu thông dụng là đường nhánh nối vào đường chính. Ngõ, hẻm, đường nội bộ khu dân cư đổ ra đường lớn là những tình huống bạn gặp hằng ngày.
Phạt bao nhiêu
Nghị định 168/2024/NĐ-CP tách hành vi này khỏi lỗi nhường đường thông thường và phạt nặng hơn hẳn. Người lái ô tô không giảm tốc độ (hoặc dừng lại) và nhường đường khi đi từ đường nhánh ra đường chính bị phạt 4–6 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe (điểm n khoản 5 và điểm a khoản 16 Điều 6). Với xe máy, mức phạt là 2–3 triệu đồng, cũng trừ 2 điểm (điểm c khoản 6 và điểm a khoản 13 Điều 7).
Để so sánh, lỗi chung “không tuân thủ các quy định về nhường đường tại nơi đường giao nhau” chỉ bị phạt 600.000–800.000 đồng với ô tô và 200.000–400.000 đồng với xe máy. Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, không thay đổi các mức phạt nêu trên.
Dừng bao lâu là đủ
Luật không quy định số giây. Cục Cảnh sát giao thông từng khuyến cáo tài xế dừng hẳn khoảng 3–5 giây ở đầu đường nhánh để quan sát hai phía rồi mới đi. Đó là lời khuyên, không phải mức bắt buộc. Điều luật yêu cầu là giảm tốc độ hoặc dừng lại, và nhường đường.
Tại sao nên dừng hẳn thay vì chỉ chạy chậm? Một chiếc xe máy chạy 40 km/h đi được khoảng 11 m mỗi giây. Nếu nó đang khuất sau chiếc xe đỗ ven đường cách bạn 30 m, chưa tới 3 giây nó đã ở ngay trước đầu xe bạn. Khi tầm nhìn bị che, dừng hẳn là cách duy nhất để kịp nhìn thấy.
Ra đường chính an toàn, làm từng bước
Giảm tốc từ khi còn cách miệng hẻm vài mét, chân hoặc tay sẵn trên phanh. Bật xi-nhan theo hướng định rẽ để người trên đường chính đoán được ý định của bạn.
Dừng ở mép đường chính. Nhìn trái, nhìn phải, rồi nhìn trái thêm lần nữa, vì làn sát bạn nhất là làn có xe chạy tới từ bên trái. Đi ô tô mà bị xe đỗ hay cột điện che tầm nhìn, hãy nhích đầu xe ra từng chút một, sẵn sàng dừng lại.
Chỉ nhập vào khi khoảng trống đủ rộng để xe trên đường chính không phải phanh gấp hay đánh lái tránh bạn. Rẽ trái ra đường hai chiều nghĩa là bạn phải cắt qua cả làn bên kia, nên cần khoảng trống ở cả hai phía. Nhập làn xong thì tăng tốc theo kịp dòng xe ngay, đừng bò chậm khiến xe phía sau phải phanh.
Sai lầm hay gặp
Bóp còi rồi lao ra. Tiếng còi chỉ báo hiệu, không cho bạn quyền đi trước. Xe trên đường chính vẫn được ưu tiên và bạn vẫn là người vi phạm nếu ép họ phanh.
Nghĩ rằng xe bên trái phải nhường mình vì “mình ở bên phải”. Quy tắc bên phải chỉ dùng khi hai đường ngang hàng. Từ hẻm ra đường lớn, bạn luôn là bên nhường.
Rẽ phải mà chỉ nhìn bên trái. Người đi bộ, xe đạp sát mép đường và xe đang chuyển làn ở phía bên phải đều có thể xuất hiện ngay trước đầu xe bạn.
Tin vào người đứng ven đường vẫy tay ra hiệu. Họ không nhìn thấy hết các làn như bạn, và nếu có va chạm, bạn vẫn là bên phải nhường đường.
• Xem thêm: Bán xe rồi nhưng chưa thu hồi biển số: vì sao chủ cũ vẫn nhận phạt nguội, gỡ thế nào?
