Tesla đã có pháp nhân tại TP.HCM, nay lại đăng tin tìm người phát triển dự án trạm sạc. Hãng xe của Elon Musk chưa nói sẽ bán gì, giá bao nhiêu, nhưng thị trường đã bắt đầu đặt câu hỏi: VinFast nên lo hay nên mừng?
Tôi thích một chi tiết nhỏ trong hồ sơ đăng ký: Công ty TNHH Tesla Motors Việt Nam đặt trụ sở ở tòa Mê Linh Point, ngay trung tâm TP.HCM. Mê Linh là đất đóng đô của Hai Bà Trưng, nơi người Việt từng đứng lên giành lại đất nước. Gần hai nghìn năm sau, một hãng xe Mỹ chọn đúng cái tên ấy làm điểm khởi đầu. Lịch sử đôi khi cũng có khiếu hài hước.
Theo đăng ký kinh doanh, công ty được lập giữa tháng 9 với vốn điều lệ khoảng 77,6 tỷ đồng, tương đương 3 triệu USD. Ngành chính là bán buôn ô tô, kèm quyền nhập khẩu và phân phối. Chủ tịch là ông David Jon Feinstein, người từng là một trong những giám đốc đầu tiên của pháp nhân Tesla tại Ấn Độ. Hơn một tháng sau, Tesla đăng tuyển vị trí phát triển dự án sạc tại Việt Nam, phụ trách từ tìm địa điểm đến hoàn tất thủ tục trước khi xây.
Ba triệu USD với Tesla chỉ là tiền lẻ, đủ hoàn tất thủ tục pháp lý. Nhưng một vị trí tuyển dụng về trạm sạc thì nói nhiều hơn thế: người ta không xây trạm sạc cho thị trường mình chỉ định ghé chơi.
Vì sao VinFast có lý do để lo
VinFast đang ở thế mạnh chưa từng có. Chín tháng đầu năm, hãng bán 177.697 ô tô điện tại Việt Nam, vượt cả năm 2025. Riêng tháng 9 là 23.624 xe, trong đó VF 3 chiếm 6.474 chiếc. Ở phân khúc phổ thông, VinFast gần như một mình một chợ.
Nhưng Tesla không đánh vào chỗ VF 3. Nếu vào, nhiều khả năng Tesla sẽ mang Model 3 và Model Y, nhắm đúng nhóm khách đang cân nhắc VF 7, VF 8 hay xe sang chạy điện. Đó là nhóm khách trả nhiều tiền nhất, và cũng là nhóm dễ bị một cái logo hình chữ T quyến rũ nhất. Khách nhà giàu sẵn sàng trả thêm cho cái logo và cho chuyện chiếc xe tự tốt lên sau mỗi lần cập nhật phần mềm từ xa, hai thứ Tesla làm rất tốt.
Một mối lo khác ít người nói: nhân sự. Một hãng xe điện toàn cầu vào Việt Nam sẽ cần kỹ sư phần mềm, kỹ sư pin, chuyên gia hạ tầng sạc. Nhiều người có kinh nghiệm thực chiến ở những mảng ấy tại Việt Nam hiện đang làm cho VinFast hoặc hệ sinh thái của nó.
Nhưng cũng có lý do để mừng
Người Việt có câu “buôn có bạn, bán có phường”. Phố xe điện chỉ một nhà bán thì người mua vẫn còn ngờ, thêm một tên tuổi lớn đứng cạnh thì cả con phố sáng lên.
Mỗi trạm Supercharger Tesla dựng lên là thêm một lý do để người còn do dự nghĩ “chạy xe điện được rồi”. Áp lực chính sách cũng sẽ khác: một nhà đầu tư Mỹ cùng lên tiếng về hạ tầng sạc, tiêu chuẩn đấu nối, ưu đãi thuế xe điện thì tiếng nói của cả ngành xe điện nặng ký hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi ưu đãi miễn lệ phí trước bạ cho xe điện sẽ hết hạn sau tháng 2/2027.
Bài học từ Thái Lan và Malaysia
Tesla vào Thái Lan cuối năm 2022, sang Malaysia năm 2023, đều với hào quang rực rỡ. Rồi BYD đến, mang theo những mẫu xe rẻ hơn rất nhiều. Phân tích năm 2025 của Rest of World cho thấy ở Thái Lan, Model 3 đắt hơn BYD Dolphin hơn 30.000 USD. Tesla vẫn có chỗ đứng, nhưng không còn là người dẫn dắt thị trường xe điện ở đó.
Toàn cầu, Tesla cũng không còn ở đỉnh. Năm 2025 là năm thứ hai liên tiếp doanh số của hãng giảm, BYD vượt lên về số xe điện thuần bán ra. Tesla đến Việt Nam không phải với tư thế một kẻ chinh phạt bất bại, mà là một ông lớn đang cần thị trường mới.
Ở Việt Nam, BYD cũng đã có mặt, bán 4.029 xe sau chín tháng theo số liệu tổng hợp của Autonet. Nghĩa là nếu Tesla vào, họ sẽ phải đối mặt cùng lúc hai kiểu đối thủ: một hãng nội địa có mạng lưới dày và hệ sinh thái riêng, và một hãng Trung Quốc rẻ hơn hẳn.
Câu hỏi thật sự nằm ở giá
Mọi lời bàn hôm nay vẫn chỉ là phỏng đoán, vì Tesla chưa công bố mẫu xe, giá bán hay nguồn nhập. Xe nhập từ Mỹ vào Việt Nam vẫn chịu thuế nhập khẩu đáng kể, còn xe điện hiện hưởng thuế tiêu thụ đặc biệt thấp. Tesla lấy xe từ nhà máy nào, chịu biểu thuế nào, sẽ quyết định Model Y có giá ngang VF 8 hay ngang một chiếc Mercedes.
Nếu giá chạm ngưỡng xe sang, Tesla sẽ là một món đồ chơi đẹp cho số ít, và VinFast gần như không phải lo. Nếu Tesla tìm được cách đưa giá về gần một tỷ rưỡi, cuộc chơi mới thực sự bắt đầu.
Tôi thì nghĩ thị trường xe điện Việt Nam mới chạy hết đoạn đầu, phía trước đường còn dài và còn vắng. Có thêm người cùng chạy, đường sẽ đông hơn, nhưng cũng sáng đèn hơn. Với người mua, đó luôn là tin vui. Còn VinFast, từ hôm Tesla treo biển ở Mê Linh Point, sẽ phải chạy với một người đuổi sát phía sau.
• Xem thêm: Tesla lập công ty tại Việt Nam, đăng ký kinh doanh ô tô
