Chín tháng đầu năm, hơn 16.000 xe hybrid lăn bánh trong khối VAMA, tăng 64%. Người Việt đang đến với hybrid như đến với một mối tình chín chắn: không nồng nhiệt như xe điện, không cũ kỹ như xe xăng. Câu hỏi là mối tình ấy giữ được bao lâu.
Chữ hybrid gốc Latin là hybrida, người La Mã dùng để gọi con lai giữa lợn nhà và lợn rừng. Nghe thì kém sang, nhưng tôi thấy rất đúng tinh thần: nửa thuần, nửa hoang, sống được ở cả hai thế giới. Và năm 2026, thế giới của người mua xe Việt đang đúng là như thế.
Số liệu VAMA nói rõ điều đó. Chín tháng, các thành viên hiệp hội bán 16.057 xe hybrid, tăng 64% so với cùng kỳ. Riêng tháng 9 là 2.168 xe, tức khoảng 8% doanh số khối VAMA. Con số ấy còn chưa tính BYD, Omoda, Geely, vốn có xe hybrid nhưng không báo cáo cho hiệp hội.
Người hưởng lợi lớn nhất là Toyota. Chín tháng, Toyota Việt Nam giao hơn 11.180 xe hybrid, gấp đôi cùng kỳ. Riêng tháng 9, cứ bốn chiếc Toyota bán ra thì có một chiếc mang pin hybrid. Em Yaris Cross, cô gái quốc dân của phân khúc SUV cỡ B, giờ được nhiều người chọn bản HEV hơn hẳn trước.
Ba lý do khiến người Việt chuộng hybrid
Lý do đầu tiên, và thực dụng nhất, là thuế. Từ 1/1/2026, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi cho xe hybrid tự sạc đạt chuẩn tiêu hao nhiên liệu chịu thuế suất bằng 70% xe xăng cùng loại. Trước đó, chỉ xe hybrid cắm sạc mới được ưu đãi. Thuế giảm kéo theo giá bán và lệ phí trước bạ cùng giảm, nhiều mẫu hạ giá từ vài chục đến cả trăm triệu đồng ngay tháng 1.
Lý do thứ hai là không phải hỏi “sạc ở đâu”. Ai sống chung cư, đỗ xe ở bãi gửi theo tháng, hay thường xuyên chạy đường dài về quê sẽ hiểu cảm giác này. Hybrid đổ xăng như xe thường, tự sạc pin khi phanh, khi trôi dốc.
Lý do thứ ba là nỗi sợ pin đã dịu đi. Toyota bảo hành xe và pin hybrid tới 10 năm hoặc 185.000 km, công bố giá thay pin chỉ khoảng 64–75 triệu đồng cho các mẫu Yaris Cross HEV, Corolla Cross HEV, Camry HEV. Người ta thường không sợ đắt, người ta sợ không biết sẽ đắt đến đâu. Khi con số đã được công khai, nỗi sợ cũng vơi đi một nửa.
Không chỉ người Nhật. Hyundai đưa Tucson Hybrid và Palisade Hybrid về, Kia có Sportage, Sorento hybrid quanh mức 1 tỷ đồng. Thú vị hơn, chính các hãng Trung Quốc, những người đến Việt Nam bằng xe điện thuần, cũng đang quay sang hybrid và hybrid cắm sạc. Khi ai cũng muốn lên một con thuyền, thường là vì con thuyền ấy đang đi đúng hướng gió.
Nhưng chuyển tiếp thì có ngày hết vai
Bây giờ hãy nhìn sang phía bên kia. Chỉ riêng tháng 9, VinFast giao 23.624 ô tô điện tại Việt Nam, gấp hơn 10 lần lượng hybrid của cả khối VAMA cùng tháng. Chín tháng, hãng bán 177.697 xe, vượt cả năm 2025. Xe điện còn được miễn lệ phí trước bạ đến hết tháng 2/2027. Thị trường không đứng chờ ai.
Ngay tại Mỹ, nơi Toyota đang bán hơn nửa số xe là xe điện hóa, chính hãng Nhật cũng gọi hybrid là cây cầu. Cầu thì để đi qua, không ai xây nhà trên cầu.
Điều tôi băn khoăn nhất là giá bán lại. Thị trường xe cũ Việt Nam chưa có đủ dữ liệu về một chiếc hybrid 7–8 năm tuổi: pin còn khỏe không, người mua lại trả bao nhiêu khi chính sách thuế lại thay đổi, khi xe điện mới rẻ dần. Xe xăng có lịch sử giữ giá cả chục năm, xe hybrid đại trà ở Việt Nam thì mới bắt đầu viết chương một.
Dù vậy, có một tín hiệu cho thấy hybrid còn sống khỏe ở Việt Nam ít nhất thêm một chu kỳ sản phẩm. Toyota cam kết đầu tư khoảng 360 triệu USD nâng cấp nhà máy Phúc Yên để lắp ráp xe hybrid, sớm nhất từ năm 2027. Người Nhật không bỏ vài trăm triệu USD cho một công nghệ họ định khai tử sau ba năm.
Vậy có nên mua hybrid lúc này?
Câu trả lời của tôi là có, nếu bạn rơi vào đúng chân dung: không có chỗ sạc riêng, hay chạy đường dài, định giữ xe lâu và coi trọng sự yên tâm hơn cảm giác mới lạ. Hybrid lúc này được cả lợi thuế, được bảo hành pin dài, được mạng lưới đại lý dày.
Còn nếu bạn có chỗ sạc tại nhà, chủ yếu chạy trong phố và thích đổi xe sau vài năm, xe điện đang là phép tính kinh tế hơn, ít nhất cho đến khi ưu đãi trước bạ hết hạn.
Ở thời xe phổ cập, tôi vẫn nghĩ thứ xa xỉ nhất không phải công nghệ mới nhất, mà là cảm giác chọn đúng cho mình. Hybrid không làm tim đập loạn nhịp, nhưng hiếm khi phản bội người đã chọn nó.
• Xem thêm: Tháng 10 mua hybrid hời nhất năm: rẻ nhất 524 triệu, Yaris Cross bớt tới 74 triệu
