Mới đây, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) và Viện KHCN GTVT (ITST) đã phối hợp thực hiện “Báo cáo độc lập nghiên cứu, đề xuất giới hạn mức tiêu thụ nhiên liệu cho xe ô tô con dưới 9 chỗ trở xuống tại Việt Nam đến năm 2030, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”.
Theo đánh giá từ nghiên cứu, nếu áp dụng Biện pháp E17, sẽ có đến 97% các kiểu loại xe động cơ đốt trong ICE buộc phải dừng sản xuất, nhập khẩu do không đạt hạn mức tiêu thụ nhiên liệu đề ra. Trong đó có khoảng 21,7% khách hàng có thể chuyển sang sử dụng ô tô hybrid hoặc xe ô tô điện. Như vậy, mức độ sụt giảm sản lượng xe ô tô bán ra trên thị trường hàng năm khi áp dụng biện pháp này sẽ là 77%.
Dự báo của nhóm nghiên cứu, nếu áp dụng phương pháp tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng tối thiểu (MEPS) sẽ có tác động nặng nề đối với nền kinh tế. Trong khi, nếu sử dụng phương pháp mức TTNL trung bình chung của doanh nghiệp (CAFC), dù vẫn có những tác động đến GDP nhưng mức độ ảnh hưởng thấp hơn rất nhiều, đồng thời vẫn hướng tới đảm bảo mục tiêu giảm phát thải.
Chẳng hạn với kịch bản áp dụng MEPS sẽ giảm khoảng 574 nghìn tỷ đồng giá trị đóng góp của ngành vào GDP và giảm thu ngân sách nhà nước từ xe ô tô sản xuất trong nước và nhập khẩu khoảng 377 nghìn tỷ đồng. Trong khi, với kịch bản tỷ lệ tăng trưởng lượng xe ô tô hàng năm là 10%, nếu áp dụng CAFC sẽ chỉ giảm khoảng 73 nghìn tỷ đồng đóng góp giá trị vào GDP và khoảng 38 nghìn tỷ đồng nguồn thu ngân sách.
Theo ông Đào Công Quyết, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, nếu áp dụng MEPS, tức là xây dựng hạn mức TTNL dựa trên dung tích động cơ, sẽ chỉ có các dòng xe BEV (xe thuần điện), HEV (hybrid tự sạc) hoặc PHEV (hybrid sạc ngoài) là đáp ứng được. Theo đó, các dòng xe ICE (xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống) sẽ phải dừng sản xuất lắp ráp và kinh doanh.
Điều này sẽ gây ra ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến ngành công nghiệp ô tô trong nước, nguồn thu ngân sách nhà nước và công ăn việc làm của người dân. Đồng thời, việc áp dụng MEPS sẽ khiến thị trường xe bị giới hạn bởi một số kiểu loại xe nhất định, trong khi nhu cầu của khách hàng vẫn tồn tại mà không thể đáp ứng. Nhóm khách hàng chưa sẵn sàng chuyển đổi sang xe hybrid hoặc xe điện có xu hướng kéo dài thời gian sử dụng xe cũ, càng tạo thêm áp lực cho mục tiêu bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong việc thu hồi và tái chế phương tiện giao thông.
