Với ô tô điện cũ, số km trên đồng hồ chỉ nói một nửa câu chuyện, nửa còn lại nằm ở bộ pin. Pin chiếm phần lớn giá trị xe, nên trước khi xuống tiền, bạn cần biết nó còn khỏe bao nhiêu phần trăm.
Chỉ số quan trọng nhất là SOH, viết tắt của State of Health, tức dung lượng thực tế pin còn giữ được so với lúc mới xuất xưởng. Đừng nhầm với SOC, mức pin đang sạc hiển thị trên màn hình. Một chiếc xe báo 100% SOC vẫn có thể chỉ còn 85% SOH, nghĩa là sạc đầy nhưng đi được ít hơn xe mới khoảng 15%.
Pin ô tô điện xuống cấp từ từ theo thời gian và số lần sạc. Nhiều hãng cam kết dung lượng không dưới khoảng 70% trong thời hạn bảo hành pin, nên đây cũng là mốc nên nhớ khi đánh giá một chiếc xe cũ.
Bước 1: Lấy báo cáo tình trạng pin chính thức
Cách chắc chắn nhất là đưa xe tới đại lý hoặc xưởng dịch vụ chính hãng, yêu cầu đọc dữ liệu hệ thống quản lý pin bằng máy chẩn đoán. Báo cáo thường có SOH, lịch sử lỗi và độ chênh điện áp giữa các cụm cell. Chênh lệch lớn giữa các cell là dấu hiệu pin có cụm yếu, dù SOH tổng vẫn đẹp.
Người bán thiện chí sẽ đồng ý mang xe đi kiểm. Nếu họ từ chối hoặc chỉ đưa một ảnh chụp màn hình, hãy coi đó là điểm trừ lớn.
Bước 2: Đối chiếu quãng đường khi sạc đầy
Sạc xe lên 100% rồi xem quãng đường dự kiến trên màn hình, so với con số hãng công bố. Lưu ý con số này phụ thuộc thói quen lái của chủ cũ và chuẩn đo, nên chỉ dùng để tham khảo, không thay được báo cáo SOH.
Tốt hơn là lái thử một đoạn đủ dài, khoảng 20–30 km, ghi lại phần trăm pin tụt. Nếu pin tụt nhanh bất thường so với quãng đường đã đi ở điều kiện bình thường, hãy hỏi kỹ thêm.
Bước 3: Hỏi lịch sử sạc và cách dùng xe
Xe thường xuyên sạc nhanh DC, sạc lên 100% rồi để lâu, hoặc hay để cạn gần 0% sẽ chịu hao mòn pin nhiều hơn. Xe chạy dịch vụ mỗi ngày vài trăm km cũng khác xe gia đình dù cùng năm sản xuất.
Một số xe lưu lại số lần sạc nhanh trong dữ liệu hệ thống, có thể xem tại đại lý. Ứng dụng điện thoại của hãng, nếu chủ cũ còn tài khoản, cũng thường có lịch sử sạc.
Bước 4: Soi gầm xe và vỏ pin
Bộ pin nằm phẳng dưới sàn xe, dễ chịu va đập khi cán ổ gà, nắp cống hay leo lề. Đưa xe lên cầu nâng, nhìn kỹ vỏ pin có móp, trầy sâu, nứt hay dấu hiệu từng bị tháo ra không. Vết va đập mạnh có thể làm hỏng cell bên trong mà phải một thời gian sau mới báo lỗi.
Hỏi thêm xe đã từng ngập nước chưa. Pin được thiết kế kín, nhưng xe ngập sâu vẫn có nguy cơ hỏng hệ thống điện và giắc nối.
Bước 5: Kiểm bảo hành và giấy tờ pin
Xác nhận thời hạn bảo hành pin còn lại tính theo năm và số km, điều kiện để giữ bảo hành, và bảo hành có tự chuyển sang chủ mới không. Với xe đang thuê pin, cần hỏi rõ hợp đồng thuê được chuyển nhượng thế nào và chi phí hằng tháng là bao nhiêu.
Nếu bảo hành pin còn dài, rủi ro của bạn giảm đi đáng kể. Nếu đã hết hoặc sắp hết, giá xe phải phản ánh khả năng thay pin trong tương lai, khoản tiền có thể lên tới vài trăm triệu đồng.
Những sai lầm hay gặp
Chỉ nhìn số km. Một chiếc xe ít đi nhưng để pin đầy dưới nắng nhiều tháng có thể xuống cấp hơn xe chạy nhiều nhưng được sạc đúng cách.
Tin con số quãng đường lúc người bán vừa sạc đầy. Màn hình ước tính dựa trên vài chuyến đi gần nhất, nên có thể cao hoặc thấp hơn thực tế.
Quên ắc quy 12 V. Ô tô điện vẫn dùng một bình 12 V để khởi động hệ thống. Bình này yếu, xe có thể báo lỗi lung tung dù pin chính vẫn tốt.
Bỏ qua phần mềm. Hỏi xe đã được cập nhật phần mềm quản lý pin mới nhất chưa, vì nhiều bản cập nhật cải thiện cách sạc và bảo vệ pin.
Mua ô tô điện cũ có thể tiết kiệm đáng kể so với xe mới, nhất là khi xe điện mất giá nhanh trong vài năm đầu. Chỉ cần làm đủ năm bước trên, bạn sẽ biết mình đang trả tiền cho một chiếc xe còn tốt hay một bộ pin sắp phải thay.
• Xem thêm: Xe điện cán phải nắp cống, ổ gà: dấu hiệu pin bị va đập và chủ xe nên làm gì ngay?
