Phần lớn vụ cháy ngay tại trụ bơm không đến từ chiếc điện thoại trong túi, mà từ tia lửa tĩnh điện trên chính cơ thể người đổ xăng, hoặc xăng tràn lên động cơ còn nóng. Hiểu đúng nguyên nhân, bạn chỉ cần vài thói quen nhỏ để loại bỏ gần hết rủi ro.
Xăng cháy được không phải ở dạng lỏng mà ở dạng hơi. Khi vòi bơm đẩy xăng vào bình, một lượng hơi xăng thoát ra quanh miệng bình. Chỉ cần một tia lửa nhỏ xuất hiện đúng lúc, đúng chỗ, hỗn hợp hơi xăng và không khí đó có thể bắt lửa trong tích tắc.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải “thứ gì có thể gây cháy”, mà là “tia lửa có thể xuất hiện ở đâu, gần miệng bình xăng đến mức nào”.
Tĩnh điện: thủ phạm ít ai để ý
Cơ thể người tích điện mỗi khi cọ xát, nhất là khi trời hanh khô và bạn mặc áo khoác vải tổng hợp. Tình huống điển hình với ô tô: bạn cắm vòi bơm, quay vào xe ngồi chờ, người trượt trên ghế và tích thêm điện. Khi bước ra, chạm tay vào vòi bơm kim loại, điện phóng thành tia lửa ngay sát miệng bình, nơi hơi xăng đậm nhất.
Các khuyến cáo an toàn của ngành xăng dầu ở nhiều nước đều nhấn mạnh cùng một điều: không quay vào xe trong lúc đang bơm. Nếu buộc phải vào, khi ra hãy chạm tay vào phần kim loại của thân xe, ở vị trí xa miệng bình xăng, trước khi cầm lại vòi bơm. Thao tác này giúp điện trong người xả xuống thân xe ở chỗ an toàn.
Với can đựng xăng, rủi ro còn cao hơn. Can nhựa đặt trên sàn cốp, thùng xe bán tải có lót nhựa hay yên xe máy không được nối đất, nên xăng chảy vào có thể tích điện. Can phải được đặt xuống nền đất của cây xăng, giữ vòi bơm chạm vào miệng can suốt quá trình đổ.
Điện thoại có thật sự gây cháy?
Lời cảnh báo “điện thoại gây cháy cây xăng” đã tồn tại nhiều năm, nhưng đến nay chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy sóng điện thoại hay một cuộc gọi bình thường làm hơi xăng bắt lửa. Các tổ chức chuyên ngành thiết bị xăng dầu cũng cho rằng nguy cơ chính vẫn là tĩnh điện.
Dù vậy, bạn vẫn nên cất điện thoại khi đổ xăng, vì hai lý do thực tế. Thứ nhất, hầu hết cửa hàng xăng dầu tại Việt Nam đều có biển cấm và nhân viên có quyền yêu cầu bạn dừng. Thứ hai, mải nhìn màn hình là lý do phổ biến khiến người ta đổ tràn xăng, lái xe đi khi vòi còn cắm, hoặc không để ý một sự cố đang bắt đầu.
Xe máy: tràn xăng và động cơ nóng
Với xe máy, nguy cơ thường đến từ chỗ khác. Bình xăng nằm dưới yên, ngay phía trên động cơ và gần ống xả, nên nếu đổ quá đầy, xăng tràn xuống các bộ phận đang nóng có thể bốc cháy. Để máy nổ khi đổ xăng còn làm tăng nguy cơ có tia lửa điện từ hệ thống đánh lửa.
Thói quen ngồi nguyên trên xe khi đổ xăng cũng không nên duy trì. Nếu có sự cố, người ngồi trên xe là người khó thoát ra nhanh nhất, trong khi xăng có thể đã thấm vào quần áo.
5 việc nên làm mỗi lần đổ xăng
Thứ nhất, tắt máy hoàn toàn, với ô tô thì tắt cả hệ thống, không chỉ về số P. Không hút thuốc, không bật lửa trong khu vực trụ bơm.
Thứ hai, không quay vào xe trong lúc bơm. Nếu đã vào, chạm tay vào thân xe kim loại xa miệng bình trước khi cầm vòi.
Thứ ba, không đổ quá đầy. Với ô tô, dừng ở lần ngắt tự động đầu tiên của vòi bơm; với xe máy, dừng dưới cổ bình, lau sạch xăng tràn trước khi nổ máy.
Thứ tư, đổ can trên nền đất, không đổ khi can nằm trên xe.
Thứ năm, nếu lửa bùng lên ở miệng bình, không rút vòi bơm ra vì có thể làm xăng văng và lửa lan rộng. Hãy rời khỏi xe, báo ngay nhân viên để họ ngắt bơm khẩn cấp và dùng bình chữa cháy của cửa hàng.
Những thao tác này đều mất chưa tới vài giây, nhưng đủ để loại bỏ gần hết nguồn lửa quanh trụ bơm, nơi bạn ghé vào gần như mỗi tuần.
• Xem thêm: Có nên về số N khi dừng đèn đỏ với xe số tự động? Lợi ít hơn bạn nghĩ, và 3 lúc số N thật sự cần
