Túi khí không bung không có nghĩa là túi khí hỏng. Hệ thống chỉ kích hoạt khi cảm biến đo được kiểu va chạm và mức giảm tốc đủ nguy hiểm, nên một chiếc xe nát đầu vẫn có thể không bung túi nào. Điều bạn cần làm là hiểu ngưỡng đó và giữ cho hệ thống luôn sẵn sàng.
Chuyện này vừa gây tranh cãi ở Trung Quốc. Một chiếc Xpeng X9 va gờ đường, đâm cây, đâm cột điện rồi lật úp, phần đầu biến dạng nặng nhưng túi khí không bung. Hãng giải thích mức độ va chạm “chưa đạt ngưỡng kích hoạt cảm biến túi khí” và chấp nhận để chủ xe giám định độc lập. Câu trả lời nghe như thoái thác, nhưng về mặt kỹ thuật, đó là tình huống có thật.
Túi khí quyết định bung trong vài phần nghìn giây
Bộ điều khiển túi khí liên tục đọc dữ liệu từ cảm biến gia tốc, cảm biến áp suất và cảm biến chuyển động quay. Theo Bosch, thuật toán chỉ mất khoảng 10 mili giây để quyết định, và túi khí phía trước được bơm căng trong khoảng 30 mili giây. Túi khí bên hông còn nhanh hơn, khoảng 10–20 mili giây, vì khoảng trống giữa cửa xe và người ngồi rất hẹp.
Việc khó nhất của hệ thống là phân biệt. Phanh gấp, leo lề, sụp ổ gà hay quệt vào xe đang đỗ đều tạo gia tốc lớn nhưng không đe dọa tính mạng. Bung nhầm trong những trường hợp đó vừa tốn tiền thay thế vừa có thể gây chấn thương. Vì vậy túi khí phía trước được thiết kế cho va chạm trực diện hoặc gần trực diện từ mức vừa đến nặng, theo Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ (NHTSA) là tương đương đâm vào một vật cứng cố định ở khoảng 13–23 km/h trở lên.
3 trường hợp túi khí thường không bung
Va chạm từ phía sau hoặc lệch góc. Túi khí trước không được thiết kế cho cú tông từ đuôi xe, còn va chạm xiên góc lớn có thể làm cảm biến ghi nhận lực dồn sang bên thay vì phía trước. Lúc đó có thể chỉ túi khí bên hoặc rèm bung, hoặc không túi nào bung.
Xe biến dạng nhiều nhưng giảm tốc chậm. Đâm vào cây nhỏ, cột điện hay bụi rậm, phần đầu xe bị cắt sâu nhưng lực dừng xe trải ra trong thời gian dài hơn. Vùng hấp thụ xung lực làm đúng việc của nó, và gia tốc đo được có thể chưa chạm ngưỡng. Nhìn xe méo nặng không đồng nghĩa người bên trong chịu lực lớn.
Lật xe. Túi khí phía trước thường không bung khi xe lật. Xe có cảm biến chống lật sẽ kích hoạt túi khí rèm, loại có thể giữ căng từ 10 giây trở lên để che đầu người ngồi trong suốt quá trình xe lăn.
Ngoài ra, nhiều xe tính thêm trạng thái dây an toàn và cân nặng người ngồi ghế phụ. Ghế trống hoặc có trẻ nhỏ, túi khí phụ có thể bị tắt.
Chủ xe nên kiểm tra gì
Mỗi lần bật khóa điện, đèn cảnh báo túi khí (SRS) trên cụm đồng hồ sẽ sáng vài giây rồi tắt. Nếu đèn sáng liên tục, nhấp nháy hoặc không sáng lên lúc khởi động, hệ thống đang có lỗi và có thể không bung khi cần. Đưa xe tới đại lý hoặc gara có máy chẩn đoán để đọc mã lỗi, đừng chờ tới kỳ bảo dưỡng.
Kiểm tra xe có nằm trong diện triệu hồi túi khí hay không bằng số khung (VIN) trên trang của hãng hoặc hỏi đại lý. Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, tính đến tháng 6/2026 Việt Nam có khoảng 137.000 xe thuộc diện triệu hồi túi khí Takata, mới khoảng 60% trong số đó được xử lý.
Với xe cũ từng va chạm, hỏi rõ túi khí đã được thay chính hãng chưa. Túi khí giả hoặc bộ điều khiển bị “reset” cho tắt đèn là lỗi khó phát hiện bằng mắt.
Sai lầm hay gặp
Nghĩ có túi khí thì không cần thắt dây. Túi khí chỉ là hệ thống bảo vệ bổ sung. Người không thắt dây bị văng về phía trước đúng lúc túi khí đang bung, và chính cú bung đó có thể gây chấn thương nặng.
Ngồi quá sát vô-lăng. 5–8 cm đầu tiên khi túi khí bung là vùng nguy hiểm nhất. Giữ khoảng 25 cm từ xương ức tới tâm vô-lăng.
Để trẻ em ngồi ghế trước hoặc đặt ghế trẻ em quay ngược ở ghế phụ khi túi khí phụ đang bật. Trẻ nên ngồi hàng sau.
Gác chân lên táp-lô. Túi khí phụ bung ngay trước mặt táp-lô, với tư thế này chân có thể bị đẩy ngược vào người.
• Xem thêm: Triệu hồi hơn 1.500 xe Ford Ranger đời 2026 – 2027 tại Việt Nam do lỗi giá đỡ túi khí
